วัตพล

ผู้เขียน : วัตพล

อัพเดท: 28 เม.ย. 2024 17.16 น. บทความนี้มีผู้ชม: 149983 ครั้ง

Chiller (ชิลเลอร์) ระบบทำความเย็น เครื่องทำความเย็น และชิลเลอร์ในทางอุตสาหกรรม


ทำความรู้จัก Smart grid โครงข่ายไฟฟ้าอัจฉริยะแห่งอนาคต

smart grid

ปัจจุบันเทคโนโลยีสามารถช่วยให้เราจัดการปัญหาต่าง ๆ ให้ง่ายและสะดวกขึ้นอย่างมาก และหลายคนน่าจะคุ้นเคยกับคำว่า Smart grid กันมาบ้างว่าสิ่งนี้จะมาช่วยแก้ปัญหาการขาดแคลนพลังงาน แต่คิดว่าหลายคนเช่นกันที่ไม่ทราบว่า มันคืออะไร มีประโยชน์อะไร?

วันนี้เราจะมาทำความรู้จักกับ smart grid ระบบโครงข่ายไฟฟ้าอัจฉริยะ ที่จะมาช่วยทำให้ระบบไฟฟ้าทั้งหมดมีความยั่งยืนและมีประสิทธิภาพมากขึ้น แต่มันจะทำได้อย่างไรนั้น ไปอ่านกัน


Smart Grid คือ

Smart grid คือ ระบบโครงข่ายไฟฟ้าอัจฉริยะ ที่เกิดจากการใช้นวัฒกรรมทางเทคโนโลยีมาเชื่อมโยงเป็นระบบแล้วทำงานร่วมกับระบบไฟฟ้าในด้านต่าง ๆ ตั้งแต่ กระบวนการผลิต การส่งไฟฟ้า ไปจนถึงการจำหน่ายไฟฟ้า โดย Smart grid สามารถเก็บข้อมูลการใช้ไฟฟ้าของประชาชนเพื่อนำไปปรับปรุงระบบต่าง ๆ ให้คุณภาพชีวิตของประชาชนดีขึ้นและความยั่งยืนของสิ่งแวดล้อมมากขึ้น

 

โดย Smart grid ประกอบ 2 ส่วน หลัก ๆ คือ
 

1.แหล่งผลิตไฟฟ้า

Smart grid ต้องสั่งให้การผลิตไฟฟ้าผลิตได้เพียงพอกับความต้องการ สามารถจัดการแหล่งผลิตให้เสถียร และควบคุมให้แหล่งผลิตที่ไม่มีเสถียรทำงานกับแหล่งผลิตที่มีความเสถียรสูงได้อย่างมีประสิทธิภาพ

 

2.ระบบควบคุม สั่งการและแสดงผล

Smart grid ต้องสามารถควบคุมและสั่งการให้เกิดความสุมดุลระหว่างผู้ผลิตพลังงาน  และการใช้พลังงานพูดง่าย ๆ ก็คือให้อุปสงค์เท่ากับอุปทาน

ซึ่งเราสามารถจำแนกหน้าที่ของ Smart grid ได้ง่าย ๆ  3 อย่างคือ

 

- เพิ่มประสิทธิภาพระบบการผลิต การส่งจ่าย และการใช้พลังงาน ไม่มีปัญหาการเบี่ยงเบนของแรงดัน กระแสไฟฟ้า หรือความถี่

- ทำให้การผลิตพลังงานไฟฟ้าจากแหล่งพลังงานหมุนเวียน อย่าง พลังงานแสงอาทิตย์  พลังงานลม หรือ พลังงานน้ำ เชื่อมต่อเข้ากับระบบไฟฟ้าเดิมได้

- สุดท้ายเพิ่มความปลอดภัยให้แก่การใช้ไฟฟ้าของประชาชน ทำให้ระบบไฟฟ้าที่เกิดความผิดพลาดขึ้นกลับสู่สภาวะปกติได้เอง 


ประโยชน์ของ Smart Grid

ประโยชน์ Smart Grid

เนื่องจาก Smart Grid เกิดจากการนำเทคโนโลยีหลาย ๆ อย่างมาประยุกต์ใช้กับระบบไฟฟ้าประโยชน์ของมันจึงมีมากมายหลายด้าน พูดกันมาขนาดนี้คิดว่าหลายคนน่าจะอยากรู้กันแล้วว่า Smart grid มีประโยชน์อะไรบ้าง เราจะพาไปชมกัน 

ด้านระบบไฟฟ้า

ด้านระบบไฟฟ้านั้น Smart grid จะช่วยเพิ่มประสิทธิภาพให้กับระบบโครงข่ายไฟฟ้า เนื่องจาก Smart grid จะเชื่อมโยงระบบส่งจ่ายไฟฟ้ากัน ทำให้ระบบส่งจ่ายไฟฟ้ามีความมั่นคงและมีคุณภาพสูงขึ้น ที่สำคัญ Smart Grid สามารถตรวจจับความผิดปกติเกี่ยวกับระบบไฟฟ้าและจัดการซ่อมตัวเองได้อย่างรวดเร็ว เช่น หากไฟดับจะทำให้ไฟฟ้ากลับมาใช้ได้ในเวลาสั้น ๆ

ด้านเศรษฐกิจ

ด้านเศรษฐกิจ Smart grid จะช่วยให้ผู้บริโภค ตรวจสอบการใช้ไฟฟ้าและในแต่ละเดือนได้ และสืบเนื่องจะข้อด้านระบบไฟฟ้าที่ Smart Grid สามารถตรวจจับความผิดปกติเกี่ยวกับระบบไฟฟ้า จะทำให้ผู้บริโภคมีระบบแจ้งเตือนไฟฟ้าขัดข้องอัตโนมัติ


และด้วยความสามารถให้การเชื่อมโยงระหว่างพลังงานทดแทนและการใช้ไฟฟ้าเพียงพอกับความต้องการของประชากรจึงจะทำให้มีบริการใหม่ ๆ เกิดขึ้น เช่น สถานีอัดประจุไฟฟ้า หรือ EV Station ที่ช่วยตอบสนองผู้ใช้ยานยนต์ไฟฟ้า และ ธุรกิจการกักเก็บพลังงานจากไฟฟ้า หรือ Power Pack อย่าง แบตเตอรี่ และอื่น ๆ 

ด้านสังคมและสิ่งแวดล้อม

ด้านสังคมและสิ่งแวดล้อม Smart grid ที่เชื่อมโยงระบบไฟฟ้าเดิมกับระบบไฟฟ้าพลังงานทดแทน จะช่วยให้ฝ่ายผลิต ผลิตพลังงานที่เป็นมิตรกับสิ่งแวดล้อม และยังเป็นการตอบสนองต่อนโยบายภาครัฐด้านการสร้างความมั่นคงทางพลังงาน นอกจากนี้พลังงานทดแทนที่ใช้ผลิตไฟฟ้านั้นเป็นพลังงานสะอาด สร้างความปลอดภัยด้านมลภาวะให้ชุมชน


ความสำคัญของ Smart Grid 

ความสำคัญของ Smart Grid

ในอนาคต Smart grid จะเป็นปัจจัยสำคัญต่อการพัฒนาทั้งด้านพลังงาน เศรษฐกิจและสังคม เนื่องจากว่า Smart grid  จำเป็นต่อการพัฒนาระบบไฟฟ้าแบบกระจายศูนย์ เพื่อรองรับความต้องการใช้ไฟฟ้าที่เพิ่มขึ้น

 

ในอนาคตหากเราต้องการทำให้เมืองใดเมืองหนึ่งหรือทั้งประเทศเป็น Smart City หรือ เมืองที่นำเทคโนโลยีมาใช้จัดการเมือง Smart grid เป็นส่วนสำคัญที่จะทำให้เกิด  Smart City พร้อมทั้งจะทำให้โอกาสในการเติบโตของธุรกิจด้านต่าง ๆ มีโอกาสมากขึ้น เช่น ด้านการแพทย์ ที่จะนำเทคโนโลยีมาช่วยในกระบวนการ การรักษา หรือ ธุรกิจพลังงานสะอาด เพื่อลดมลภาวะทำให้ประชาชนในเมืองมีความเป็นอยู่ที่ดีขึ้น

 

ที่สำคัญแหล่งเชื้อเพลิงในโลกนี้เริ่มหายากและราคาแพงขึ้นมาก การมี Smart grid ซึ่งจะสามารถเชื่อมโยงให้ระบบพลังงานทดแทนสามารถใช้ร่วมกับระบบไฟฟ้าดั้งเดิมได้ จะช่วยให้ประหยัดค่าใช้จ่ายต่าง ๆ และ สามารถรองรับต่อนโยบายส่งเสริมการผลิตไฟฟ้าจากพลังงานหมุนเวียนได้อีกด้วย


ตัวอย่าง Smart Grid

หลังจากเรารู้จักทั้งตัว smart grid และประโยชน์ของมันพอสมควรแล้ว เราจะมาแนะนำ smart grid ตัวอย่าง ในประเทศไทยให้ดูกันว่า  smart grid ไทยเริ่มมีการนำร่องแล้วในบางพื้นที่ โดย smart grid มีอะไรบ้าง อยู่ที่เมืองไหน จังหวัดใดแล้วมันช่วยในการพัฒนาเมืองอย่างไร

โครงการ Smart Grid พัทยา

Smart Grid ที่พัทยา ถือเป็นโครงการ SMART GRID แห่งแรกของการไฟฟ้าส่วนภูมิภาค เนื่องจาก พัทยา เป็นเมืองที่มีเศรษฐกิจการท่องเที่ยวที่สำคัญที่สุดเมืองหนึ่ง ทำให้มีความต้องการไฟฟ้าสูง มีการกระจายของผู้ใช้ไฟฟ้าหลายกลุ่ม ทั้งบ้านเรือน สำนักงาน โรงแรม และโรงงาน

โดยปัจจุบันได้ติดตั้งระบบมิเตอร์อัจฉริยะ ให้ผู้ใช้ไฟฟ้าได้แล้วประมาณ 120,000 รายเพื่อแจ้งให้ประชาชนทราบข้อมูลการใช้ไฟฟ้าขอตนได้ เมื่อประชาชนทราบก็จะใช้ไฟอย่างประหยัดได้มากขึ้น และทางการไฟฟ้าส่วนภูมิภาคก็สามารถนำข้อมูลไปวางแผนการใช้ไฟฟ้าได้อีกต่อหนึ่ง อีกด้วย

โครงการ Smart Grid แม่ฮ่องสอน

โครงการ Smart grid แม่ฮ่องสอน จะประกอบด้วยโครงข่าย ที่อำเภอเมือง และโครงข่ายไฟฟ้าขนาดเล็กมาก ที่อำเภอแม่สะเรียง โดยทั้งสองโครงการจะเน้นปัญหาเรื่องพื้นที่ชุมชนกับแหล่งผลิตไฟฟ้าอยู่ห่างไกลกันและเป็นตัวทดลองในการใช้ระบบไฟฟ้าร่วมกับแหล่งพลังงานหมุนเวียน โดยปัจจุบันใน อำเภอแม่สะเรียง สามารถรับไฟฟ้าผ่านพื้นที่ป่าได้ผ่านสถานีไฟฟ้าฮอด ซึ่งห่างถึง 110 กิโลเมตรได้แล้ว


ความแตกต่างของระบบไฟฟ้าปัจจุบันกับ Smart Grid 

ความแตกต่างของระบบไฟฟ้าปัจจุบันกับ Smart grid ประกอบด้วย
 

1.ระบบดั้งเดิมถูกออกแบบมาเป็น ระบบไฟฟ้าแบบรวมศูนย์ หมายถึงให้การจ่ายกระแสไฟฟ้าออกมาจากแหล่งเดียว คือจากจะส่งไฟฟ้าโรงงานไฟฟ้าผ่านสายไฟไปที่ครัวเรือน ซึ่งแม้ระบบนี้จะใช้ได้ดีในพื้นที่ ที่มีสายไฟเข้าถึง แต่สำหรับพื้นที่ห่างไกลก็จะยังปัญหาการขาดแคลนไฟฟ้าอยู่ดี แต่ Smart grid จะสามารถทำให้เกิดการผลิตแบบกระจายได้ หมายถึงว่า เราสามารถมีโรงผลิตไฟฟ้าขนาดเล็กที่จำหน่ายไฟฟ้าในพื้นที่ห่างไกลได้ง่ายขึ้น

 

2.ระบบดั้งเดิมถูกออกแบบมาให้ผู้ใช้ไฟฟ้ามีส่วนร่วมในการผลิตไฟฟ้าน้อยมากถึงแทบไม่มี แต่ ระบบ Smart grid ผู้ใช้ไฟฟ้าสามารถมีบทบาทในการผลิตไฟฟ้า รวมถึงเปิดโอกาสให้ผู้ใช้ไฟฟ้าสามารถบริหารจัดการการใช้พลังงานไฟฟ้าให้เหมาะสมกับวิถีชีวิตและพฤติกรรมการใช้ไฟฟ้าของตนเองได้อย่างมีประสิทธิภาพ

 

3.ระบบดั้งเดิมถูกออกแบบมาให้ไฟฟ้าไหลได้ทิศทางเดียว แต่ Smart grid ถูกออกแบบมาให้ไฟฟ้าไหลได้สองทิศทาง

 

4.และสืบเนื่องจากข้อ 3 ที่ว่า Smart grid ไฟฟ้าไหลได้สองทิศทาง ระบบดั้งเดิมข้อมูลของระบบไฟฟ้าที่ได้รับผ่านอุปกรณ์ต่าง ๆ น้อยมาก แต่ Smart grid จะมีการแลกเปลี่ยนข้อมูลผ่านอุปกรณ์ได้ทำให้สามารถนำข้อมูลต่าง ๆ มาจัดการระบบไฟฟ้าได้


สรุปเรื่อง Smart Grid

ประโยชน์ Smart Grid
 

อย่างที่กล่าวไป Smart grid นั้นถือเป็นหนึ่งในองค์ประกอบที่จะช่วยพัฒนาประเทศไทยสู่การเป็น Smart City ที่จะช่วยพัฒนาระบบโครงข่ายต่าง ๆ ให้มีประสิทธิภาพมากขึ้นเพื่อช่วยให้ประชาชนในประเทศมีคุณภาพชีวิตที่ดีขึ้น และเมื่อประชาชนมีคุณภาพชีวตดีขึ้น ประเทศก็จะพัฒนาได้อย่างรวดเร็ว

 


บทความนี้เกิดจากการเขียนและส่งขึ้นมาสู่ระบบแบบอัตโนมัติ สมาคมฯไม่รับผิดชอบต่อบทความหรือข้อความใดๆ ทั้งสิ้น เพราะไม่สามารถระบุได้ว่าเป็นความจริงหรือไม่ ผู้อ่านจึงควรใช้วิจารณญาณในการกลั่นกรอง และหากท่านพบเห็นข้อความใดที่ขัดต่อกฎหมายและศีลธรรม หรือทำให้เกิดความเสียหาย หรือละเมิดสิทธิใดๆ กรุณาแจ้งมาที่ ht.ro.apt@ecivres-bew เพื่อทีมงานจะได้ดำเนินการลบออกจากระบบในทันที